Kate Crawford (1974) is een vooraanstaande internationale researcher op het gebied van artificiële intelligentie (AI) en tevens kunstenares. Ze is hooglerares aan de USC in Los Angeles, senior principal researcher bij MSR in New York en was de eerste gastdocente voor AI en rechtspraak aan de Ecole Normale Supérieure in Parijs. Haar bekroonde boek Atlas of AI (2021) onthult de sociale en milieueffecten van AI en werd vertaald in twaalf talen. Vladan Joler (1977) is een academicus, researcher en kunstenaar. Hij is hoogleraar nieuwe media aan de universiteit van Novi Sad in Servië. In zijn werk combineert hij dataonderzoek, critical mapping en datavisualisatie. Hij is ook medeoprichter van de Share Foundation, een organisatie die zich inzet voor de bescherming van de onlinerechten van personen. De afgelopen tien jaar hebben Crawford en Joler nauw samengewerkt om projecten op touw te zetten waar ze veel lof mee hebben geoogst, zoals Anatomy of an AI System (2018) en Calculating Empires (2023), die de wereldwijde netwerken van arbeid, data en middelen onderzoeken die ten grondslag liggen aan de hedendaagse technologieën. Hun alom erkende werk wordt tentoongesteld in prestigieuze instellingen zoals het MoMA, het V&A Museum, de Fondazione Prada en het Europees Parlement.
Artistieke praktijk
De artistieke praktijk van Kate Crawford en Vladan Joler is gericht op het kritische onderzoek van de wereldwijde machtsnetwerken die zijn ingebed in technologische systemen, met name kunstmatige intelligentie. Hun werk belicht de extractieprocessen – arbeid, middelen en data – die ten grondslag liggen aan moderne technologieën. Hun transnationale samenwerking is gericht op het bevorderen van intercultureel begrip en slaat bruggen tussen disciplines om de meervoudige impact van technologische systemen te onderzoeken. Hun projecten Anatomy of an AI System en Calculating Empires brengen de complexe lagen van technologie, geschiedenis, macht en geopolitiek heel nauwkeurig in kaart. Door de onderlinge verbanden tussen werkers, consumenten en ecosystemen op verschillende continenten te belichten, wijst hun werk meteen ook op de dringende noodzaak van een wereldwijde dialoog en rechtvaardig bestuur nu AI-systemen in volle opmars zijn.
Focus op de geselecteerde werken voor de jury
Anatomy of an AI System (2018) visualiseert de levenscyclus van een Amazon Echo, van grondstoffenwinning in Congo tot gegevensverwerking in de Verenigde Arabische Emiraten en elektronisch afval in Pakistan. Deze gedetailleerde kaart onthult de verborgen kosten – sociaal, ecologisch en economisch – van AI-technologieën. Calculating Empires (2023), een grote installatie, schetst de evolutie van technologische macht, van historische imperia tot moderne AI. Door vijf eeuwen van kolonialisme, automatisering en centralisatie te onderzoeken, doet het project ons nadenken over de krachten die de huidige sociaal-technische structuren vormgeven. Deze twee werken vormen de kern van een reeks internationale tentoonstellingen en nodigen het internationale publiek uit stil te staan bij onze relatie met technologie.
Zie al de laureaten van de Internationale Prijs 2024
